W bieżącym (4/69/2010) numerze

O TYM MÓWI EUROPA

Przemoc wobec dzieci i kobiet w Austrii - z Rosą Logar rozmawia Renata Durda

Adrianna Gryszka - Mężczyzna ofiarą przemocy?

W naszej kulturze dąży się do równouprawnienia w traktowaniu mężczyzn i kobiet, i równouprawnienie to powinno oznaczać także równość w traktowaniu ofiar przemocy. Dotyczyć to powinno zarówno reakcji służb, sądów, jak i dostępności pomocy dla poszkodowanych mężczyzn i kobiet.

Paulina Gotfryd - Kiedy bije kobieta
Doświadczenia brytyjskie

Powszechnie dostępne statystyki (według których ponad 90% sprawców przemocy domowej to mężczyźni) maskują problem przemocy wobec mężczyzn, kierując uwagę i środki materialne państwa na pomoc maltretowanym kobietom, tracąc z oczu potrzeby mężczyzn oraz odbierając im prawo do profilowanej pomocy z poszanowaniem ich odmienności ze względu na płeć i rolę społeczną.

Monika Ksieniewicz - Z prac instytucji unijnych

Problemy z europejskim nakazem ochrony to przykład, jak trudna jest w Unii Europejskiej harmonizacja przepisów związanych z rodziną (każdy kraj ma w tej kwestii pełną niezależność). Kraje UE nie zgodziły się ostatnio na wspólny projekt przepisów dotyczących rozwodów międzynarodowych i dlatego kilkanaście państw postanowiło porozumieć się w tej kwestii w węższym gronie (bez Polski).

Magdalena Goetz - Kobieta w języku, kobieta w podręczniku

Niemal cała europejska filozofia zbudowana jest na tym, co męskie i to, co męskie, uważa za cnotę. Przede wszystkim: logikę, rozum, męstwo, działanie, decydowanie. Kobietom stereotypowo przypisuje się dokładne przeciwieństwa tych cnót - nieracjonalność, emocjonalność, lękliwość, pasywność, podległość.

PRAWO

Małgorzata Łojkowska - O przestępstwach, których nie ma

Chociaż wszyscy znamy prawną definicję znęcania się w rodzinie zawartą w art. 207 k.k., to okazuje się, że zakwalifikowanie czynu jako znęcania się nie zawsze jest sprawą oczywistą. Nieprawidłowe kwalifikacje sprawiają, że wielu sprawców nie ponosi odpowiedzialności karnej za swoje działanie.

Grzegorz Wrona - Znęcanie czy zgwałcenie?

Dokonując analizy orzecznictwa sądów rejonowych w zakresie spraw dotyczących przestępstwa znęcania się (art. 207 k.k.), można zauważyć tendencje sądów do kwalifikowania przypadków zmuszania osób doznających przemocy do kontaktów seksualnych jako jednego z elementów znęcania fizycznego.

Michał Lewoc - Instrumenty rzadko używane
Analiza działań wymiaru sprawiedliwości w 2009 roku

Analizując problematykę oddziaływania na sprawców przemocy domowej przez sąd, prokuraturę oraz organy służby więziennej, należy stwierdzić, że wobec skazanych pozostających na wolności w niewystarczającym zakresie stosowane są oddziaływania korekcyjno-edukacyjne. Zbyt mało orzekanych jest obowiązków probacyjnych. W tym zakresie spora część odpowiedzialności spoczywa na prokuraturze, która ma bezpośredni wpływ na kształt ponad 40% wyroków skazujących.

Sylwia Spurek - Wokół preambuły ustawy przemocowej

10 czerwca 2010 roku Sejm przyjął nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Wśród szeregu zmodyfikowanych regulacji znalazły się postanowienia preambuły, czyli nieartykułowanego wstępu do ustawy, określającego motywy i cele aktu prawnego. W preambule pojawiło się w szczególności sformułowanie odnoszące się do praw człowieka.

DZIECIŃSTWO POD OCHRONĄ

Joanna Luberadzka-Gruca - Po co nam ustawa o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej?

Zmiany w prawie są niezbędne, a ich wprowadzenie musi nastąpić jak najszybciej, ale potrzebna jest naprawdę dobra ustawa, która będzie w pierwszym rzędzie wspierała rodzinę, a w dalszej kolejności rozwijała rodzinną opiekę zastępczą.

Alina Prusinowska-Marek - Sądy i kuratorska służba sądowa w ochronie osób pokrzywdzonych

Służby umiejscowione w wymiarze sprawiedliwości w postaci sądowych kuratorów rodzinnych i karnych stanowią istotny element sprawnego lokalnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Kuratorzy sądowi będą mogli lepiej wykonywać swoje obowiązki i pełniej korzystać z przysługujących im uprawnień, jeśli będą włączani do lokalnych działań związanych z przeciwdziałaniem przemocy.

Bożena Gwizdek - Dlaczego trudno jest pomagać rodzinie z problemem przemocy?

Niniejszy tekst jest próbą odpowiedzi na pytanie praktyków dlaczego, mimo coraz sprawniej działających lokalnych systemów pomocy rodzinie w sytuacji kryzysowej, nadal trudno jest pracować z rodzinami, których dotyczy problem przemocy. Gdzie jeszcze można szukać możliwości bardziej efektywnej pracy, jakie czynniki mają wpływ na skuteczność pomocy, co jeszcze można zrobić w tym obszarze i kto powinien się tym zająć?

Ryszard Radke - Dwa "przypadki"

NASZE LEKTURY

Artykuł wstępny

Drogie Czytelniczki i Drodzy Czytelnicy

Wypoczęci, wygrzani na słońcu, z głowami i rękami chętnymi do pracy, wracamy do codzienności. W lecie więcej czasu mamy na obserwację innych ludzi, ich zwyczajów, zachowań, reakcji. Czasem to, co na co dzień umyka, zaczyna wyraźniej do nas przemawiać w ciszy i spowolnionym biegu zegarków. Myślę, że więcej ludzi podejmuje życiowe postanowienia na/po wakacjach, niż przy okazji przełomu roku. Bo wakacyjne obserwacje nas samych, naszych bliskich i świata często prowadzą do konstatacji, że w czasie, gdy siedzimy z nosem w papierach, albo w sprawach naszych podopiecznych, świat się zmienił. Ludzie też.

Ten numer "Niebieskiej Linii" zaczynamy od informacji, o czym się mówi na świecie - o tym, że przemoc nie jest zjawiskiem obojętnym. Ze względu na płeć i wciąż wiele kobiet jest krzywdzonych z uwagi na wiekowe tradycje dotyczące ról męskich i kobiecych, ale także o tym, że rośnie przemoc w bliskich związkach wobec mężczyzn. O tym, że Europa musi się jednoczyć w ochronie ofiar przemocy (układ z Schengen otworzył granice także dla problemów rodzinnych, które podróżują wraz z ludźmi), ale także, że polski system edukacji trzeba reformować od podstaw, czyli od języka i sposobu przedstawiania bohaterów/bohaterek podręczników. Zmieniają się ludzie, ich zwyczaje, świat się zmienia...

W dziale "Prawo" sędzia Michał Lewoc, koordynator Zespołu ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Departamencie Praw Człowieka w Ministerstwie Sprawiedliwości, przedstawia raport pokazujący ubiegłoroczne działania sądów i prokuratur w zakresie realizacji zapisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z 2005 roku. Powiedzieć, że nie ma się czym chwalić - to za mało. Trzeba powiedzieć - jest źle i mamy nadzieję, że nowelizacja ustawy dużo zmieni w działaniach wymiaru sprawiedliwości. Małgorzata Łojkowska i Grzegorz Wrona wskazują, co wymaga szybkiej zmiany podejścia - bo najwięcej zapór wciąż jest w ludzkich głowach.

1 sierpnia 2010 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (ostateczną, pełną wersję noweli znajdziecie Państwo w Dzienniku Ustaw, rok 2010, nr 125, poz. 842). Obecnie z niecierpliwością czekamy na akty wykonawcze do zmian. Bo zapisy legislacyjne to zaledwie drogowskazy, trzeba nam jeszcze mądrego ekwipunku, aby ruszyć w drogę. A cel wciąż dosyć odległy...

Miłej, powakacyjnej lektury!
Renata Durda